5 คำถามที่ Mentor ควรถาม

หลายครั้งเวลาเข้าไปเป็นที่ปรึกษาให้กับองค์กรต่างๆ ในเรื่องของการทำ Mentoring Program (โครงการพี่เลี้ยง) มีคำถามหนึ่งที่ผู้ที่จะเป็น Mentor ชอบถามมากที่สุด โดยเฉพาะ Mentor มือใหม่ คือ เขาควรจะเริ่มการเป็น Mentor อย่างไร โดยปกติก็จะแนะนำไปว่า ก่อนที่จะเข้าไปทำการ Mentor อย่างเป็นเรื่องเป็นราว สิ่งที่ ผู้เป็น Mentor ควรทำอย่างแรกคือ การเรียนรู้เกี่ยวกับ Mentee ที่คุณต้องเข้าไปดูแลว่า เขาเป็น ใคร ตำแหน่งอะไร ทำงานมากี่ปี และประวัติโดยทั่วๆ ไปเป็นอย่างไร เช่น จบที่ไหน สาขาอะไร อายุเท่าไร เป็นต้น

นอกจากประวัติต่างๆ แล้ว สิ่งที่ควรทำคือการถามคำถามเพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับตัวของ Mentee ให้มากขึ้น โดยแนวคำถามที่ควรถาม มีดังนี้

1. คุณต้องการจะเป็นอะไรหรือทำอะไรในอนาคต? – คำถามนี้เป็นคำถามเพื่อดูถึงเป้าหมาย และความทะเยอทะยานของเขา หาเหตุผลให้ได้ว่าทำไมบุคคลคนนี้ถึงได้ทำในสิ่งที่ตนเองทำ อยู่ นอกจากนี้คำถามนี้ยังทำให้ Mentor ได้เรียนรู้เกี่ยวกับเป้าหมายในหน้าที่การงานของเขา และเข้าถึงความปรารถนาที่แท้จริงของเขาด้วย

2. อะไรเป็นสิ่งที่คุณทำได้ดี ที่คิดว่าจะช่วยให้คุณไปให้ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ในข้างต้น? – คำถามนี้เป็นการหาจุดแข็งและความสามารถที่เขาคิดว่าจะทำให้เขาไปถึงเป้าหมายได้ อะไร เป็นสิ่งที่เขาทำได้ดี? ความละเอียดรอบคอบ? การสร้างแรงจูงใจให้กับผู้อื่น? หรือตัวเลข? ต้องเข้าใจกันก่อนว่า จุดแข็งที่เราต้องการจะรู้นั้น ต้องเป็นจุดแข็งที่เขาสามารถทำได้ดีกว่า คนปกติโดยทั่วไป นอกจากนี้ยังเป็นการทำให้เรารู้ว่า จุดแข็งที่เขามีนั้น จะสามารถช่วยให้ เขาไปถึงเป้าหมายได้จริงหรือไม่

3. อะไรเป็นสิ่งที่คุณทำได้ไม่ดีและคิดว่าจะทำให้คุณไปไม่ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้? – คำถาม นี้เป็นคำถามที่เราในฐานะ Mentor จะสามารถช่วยในการพัฒนาปรับปรุงเขาได้ และในบาง ครั้งสิ่งที่เขาคิดว่าเป็นจุดอ่อนของเขา อาจจะไม่มีความจำเป็นในการพัฒนาก็ได้ เพราะ มัน อาจจะไม่เกี่ยวกับการไปให้ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้

4. คุณคิดว่าในอนาคตคุณจะทำอะไรที่แตกต่างไปจากวันนี้เพื่อทำให้คุณไปให้ถึงเป้า หมาย? – คำถามในข้อนี้ จะช่วยให้คุณเห็นทัศนคติของเขาว่ากล้าพอที่จะซ้อมหรือพัฒนาใน สิ่งที่เป็นจุดอ่อนหรือไม่ พูดจริงๆแล้วการเติบโตในหน้าที่ ไม่ได้ดูจากความขยันขันแข็งเท่านั้นคนบางคนอาจจะขยันอย่างมากแต่ขยันในสิ่งที่ไม่ทำให้เกิดประโยชน์ต่อเป้าหมายในอนาคต ของเขา นั่นหมายความว่า “งานที่เขาชอบทำ กำลังทำให้เขาหลงทางจากเป้าหมายที่แท้จริง” คนโดยส่วนมากชอบทำในสิ่งที่ตัวเองทำได้ดี และจะทำซ้ำไปเรื่อยๆ เหมือนเป็นการซ้อมอย่าง หนึ่ง เราต้องเข้าใจว่ามันเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่ชอบแสดงออกให้คนอื่นได้เห็นในสิ่งดีๆ ที่ตนเองมี และซ่อนสิ่งที่เป็นจุดอ่อนของตนเองไว้ เหมือนกับการเล่นกีฬาที่เราจะพยายามซ้อม ในสิ่งที่เราทำได้ดีและไม่ซ้อมในสิ่งที่เราทำไม่ได้ อย่างนักกีฬาบางคนที่สามารถยิงลูกบาส เก็ตบอลในระยะใกล้ได้ดี เวลาซ้อมก็จะซ้อมแต่สิ่งที่ตนเองถนัด จนลืมที่จะซ้อมสิ่งที่ทำได้ไม่ดี อย่างการยิงลูกในระยะไกล เป็นต้น

5. ในฐานะ Mentor คุณอยากได้รับความช่วยเหลืออะไรจากฉันมากที่สุด หรือ ฉันสามารถช่วยอะไรเธอได้บ้าง? – คำตอบจาก 4 คำถามแรกจะเป็นการบอกคุณว่า คุณสามารถช่วยเขาได้อย่างไร ไม่ว่าจะเป็นการนำจุดแข็งของคุณไปช่วยในการพัฒนาเขา หรือใช้ความรู้ของคุณในการช่วยเขาให้เกิดการพัฒนา ส่วนคำถามสุดท้ายนี้เป็นการยืนยัน สิ่งที่คุณเข้าใจกับสิ่งที่เขาคิดว่ามันตรงกันหรือไม่ และเพื่อเป็นการร่วมกันคิดและทำแผน ในการพัฒนาเขาในอนาคต หากสิ่งที่คุณคิด ว่าคุณน่าจะช่วยเหลือเขาได้ในเรื่องนั้นๆ เป็นเรื่องเดียวกันกับสิ่งที่เขาคาดหวังอยากให้คุณช่วย ความสำเร็จก็เห็นอยู่ไม่ไกล แต่หากสิ่ง ที่คุณคิดว่าคุณช่วยได้ ไม่ใช่สิ่งที่เขาอยากได้รับความช่วยเหลือ หรือในทางกลับกันสิ่งที่เขา อยากให้คุณช่วย เป็นสิ่งที่คุณไม่คิดว่าคุณช่วยได้ ความสำเร็จ ก็คงดูห่างไกลออกไป แนวทางคำถามต่างๆ ในข้างต้นนี้ ผมคิดว่าน่าจะช่วยทำให้คุณสามารถประเมินได้ว่า คุณจะสามารถช่วยเหลือคนอื่นๆ ในองค์กรได้อย่างไร ผมอย่างแนะนำให้คุณลองใช้ 5 คำถามนี้ ในการพูดคุยกับคนที่จะมาเป็น Mentee ของคุณในโอกาสหน้า เพราะคำตอบจากคำถามเหล่านี้ จะช่วยให้คุณและ Mentee ของคุณ สามารถวางแผนพัฒนาศักยภาพได้ดียิ่งขึ้น

อภิวุฒิ พิมลแสงสุริยา
กรรมการผู้จัดการ
บริษัท ออคิด-สลิงชอท จำกัด